رسوب دیگ بخار و بررسی روش های رسوب زدایی

تشکیل رسوب دیگ‌ بخار (Scaling)، یکی از مشکلات رایج در این تجهیز می‌ باشد. در برخی کشور ها از جمله ایران، بالاتر بودن میزان سختی آب سبب بروز بیشتررسوب دیگ ها می‌ شود. با توجه به اینکه تشکیل رسوب در دیگ بخار، موجب کاهش کارایی و تولید بخار در این تجهیز می‌ شود، لازم است که رسوب زدایی دیگ بخار و سیستم های مبدل حرارتی بعد از استفاده مداوم از این تجهیزات انجام شود. با اپراتوری صحیح دیگ بخار و کنترل میزان سختی آب ورودی، تا حد زیادی می‌ توان از تشکیل رسوب در دیگ بخار پیشگیری کرد.

طراحی نصب و تعمیر انواع دیگ بخار

رسوب دیگ بخار چیست؟

وجود گوگرد، خاکستر، وانادیوم و سدیم در سوخت های مصرفی بویلر بخار، مانند مازوت و زغال سنگ، غالبا باعث خوردگی شیمیایی بویلر بخار می‌ شود. این خوردگی‌ ها در بخش‌ های مختلف نظیر سوپرهیتر ها و ری هیتر ها و اکونومایزر ها در حرارت بالا صورت و سبب تشکیل رسوب دیگ بخار می‌ شوند.

همچنین گاهی به دلیل بهره برداری نادرست از سختی گیر ها در دیگ های بخار مقداری سختی وارد آب تغذیه بویلر بخار می شود. سپس  به علت افزایش دما، حلالیت آب کاهش پیدا کرده و در نتیجه شرایط رسوب گذاری مواد فراهم می شود.

علت ایجاد رسوب دیگ بخار

ایجاد رسوب دیگ بخار معمولاً به دلیل وجود املاح محلول مانند کلسیم و منیزیم در آب تغذیه رخ می‌ دهد. بالا بودن سختی آب و عدم استفاده از سیستم سختی‌گیر مناسب، مهم‌ ترین عامل تشکیل رسوب محسوب می‌ شود. افزایش دمای آب در دیگ بخار باعث ته‌ نشینی سریع‌تر املاح و چسبیدن آن‌ ها به سطوح داخلی می‌ گردد.

نبود یا تنظیم نادرست بلودان منظم، موجب تجمع تدریجی مواد معدنی در دیگ می‌ شود. استفاده از آب تغذیه با کیفیت نا مناسب یا بدون تصفیه شیمیایی، روند رسوب‌ سازی را تشدید می‌ کند. عدم تزریق صحیح مواد شیمیایی ضد رسوب و کنترل نکردن pH آب نیز از عوامل مؤثر است.

در نهایت، بی‌ توجهی به سرویس و نگهداری دوره‌ ای دیگ بخار، شرایط را برای افزایش رسوب فراهم می‌ سازد.

از عمده دلایل رسوب میتوان به:

• وجود موادی مانند گوگرد، خاکستر، وانادیوم و سدیم در سوخت دیگ بخار
• ورود سختی به آب تغذیه بویلر بخار
• افزایش دما و کاهش حلالیت آب
• تبخیر آب و افزایش میزان املاح نسبت به حجم آب

اشاره کرد.

روش های رسوب زدایی دیگ بخار

روش‌ های رسوب‌ زدایی دیگ بخار شامل چند راهکار مؤثر و رایج است.

• رسوب‌ زدایی شیمیایی با استفاده از اسید های مجاز، یکی از دقیق‌ ترین روش‌ ها برای حذف رسوبات سخت است.
• رسوب‌ زدایی مکانیکی با برس، اسکرپر یا واترجت برای رسوبات ضخیم کاربرد دارد.
• بلودان منظم دیگ بخار باعث کاهش تجمع املاح و پیشگیری از رسوب می‌ شود.
• استفاده از سختی‌ گیر آب ورودی نقش مهمی در جلوگیری از تشکیل رسوب دارد.
• تزریق مواد شیمیایی ضد رسوب در سیستم، رسوب‌ سازی را کنترل می‌ کند.
• بازرسی و سرویس دوره‌ ای دیگ بخار، عمر تجهیزات را افزایش و راندمان را حفظ می‌ کند.

روش های پیشگیری از رسوب دیگ بخار و بویلر

• کنترل سالم بودن سختی گیر: با اپراتوری درست باید سالم بودن سختی گیر رزینی یا انواع دیگر آن، به طور مداوم چک شود تا املاح آب مثل کلسیم وارد آب نشود.
• چک کردن دوره‌ ای عملکرد مشعل: اپراتور ها باید به صورت دوره ای عملکرد مشعل در قسمت سوخت و هوا را چک کنند تا از تشکیل رسوب در قسمت احتراق نیز پیشگیری شود.

مضرات رسوب دیگ بخار

• کاهش راندمان حرارتی: رسوب ایجاد شده در بویلر بخار، عایق حرارت و سبب کاهش راندمان حرارتی می شود.
• افزایش خطر ترک خوردگی یا ترکیدن دیگ بخار: وجود رسوب در این تجهیز می‌ تواند سبب شود که گرما به درستی به آب منتقل نشده و خطر ترک خوردگی آن افزایش می‌ یابد.
• هدر رفتن انرژی و کاهش تولید بخار: رسوب‌ های ایجاد شده موجب ایجاد عایق حرارت و کاهش ظرفیت تولید بخار و کاهش کارایی کل سیستم می‌ شود.

مواد ضد رسوب دیگ بخار و بویلر ها

کلیه مواد ضد رسوب دیگ بخار در قوانین وضع شده در استاندارد ملی ایران بیس شیمیایی دارند و خودشان موجب خوردگی می شوند به همین علت استفاده از این مواد به طور کلی برای رسوب دیگ بخار توصیه نمی شود. اگر دستگاه بویلر به دلیل عدم اپراتوری درست دچار خوردگی شود بهترین راه حل استفاده از آب با PH و TDS پایین در ورودی بویلر می باشد. یکی از راه های این کار، استفاده از دستگاه اسمز معکوس یا آب شیرین کن می باشد که توانایی ایجاد آب با PH و TDS پایین را دارد.

رسوب زدایی دیگ بخار با آذر فرایند

 آذر فرایند مجری سیستم‌ های انرژی و تأسیسات صنعتی

دیدگاه های خود را راجب مطالب برای ما ارسال کنید.