عیوب جوشکاری یکی از مهمترین چالش ها در تولید قطعات فلزی و پروژه های صنعتی است و میتواند کیفیت اتصال را به شدت کاهش دهد. عیوب جوشکاری شامل ترک، تخلخل، نفوذ ناقص، بریدگی کناره و حفره های گازی هستند و اغلب به دلیل تنظیم نادرست پارامتر ها، آلودگی سطح، مهارت کم و انتخاب نامناسب الکترود ایجاد می شوند. شناخت دقیق عیوب جوشکاری و نحوه جلوگیری از هر عیب نقش بسیار مهمی در افزایش عمر قطعه و کاهش هزینه های تعمیر دارد.
استفاده از روش های تست غیر مخرب، کنترل دقیق فرآیند جوش و انتخاب مواد اولیه مناسب می تواند احتمال ایجاد عیوب جوشکاری را به حداقل برساند. در صنایع حساس مانند نفت، گاز، پتروشیمی و سازه های فلزی، کنترل عیوب جوشکاری به عنوان یک ضرورت اساسی شناخته می شود. توجه به استاندارد ها و اجرای صحیح فرآیند جوشکاری، کلید دستیابی به اتصالات مقاوم و بادوام است.
مدیریت و اجرای پروژه های جوشکاری صنعتی و خرفه ای توسط متخصصین آذر فرایند
انواع عیوب جوشکاری
1: نفوذ بیش از حد در پاس ریشه (Excessive Penetration)
تعریف عیب :
هرگاه فلز جوش بیش از اندازه لازم در پاس ریشه نفوذ نماید این عیب پدیدار می شود.
دلایل پیدایش :
- عدم انتخاب هندسه درز مناسب ( بزرگ بودن شکافت ریشه یا کم بودن پیشانی )
- استفاده از آمپراژ بالا
- عدم مهارت جوشکار
- استفاده از الکترود با قطر نامناسب
2: تقعر پاس پرکننده (External Concavity-Cap Concavity)
تعریف عیب :
تورفتگی در پاس بالایی و یا پاس پوششی جوش که باعث می شود تا ضخامت جوش در آن منطقه کمتر از ضخامت فلز پایه شود و استحکام جوش کم (Inadequate Weld Reinforcement) گردد این مورد یکی دیگر از عیوب جوشگاری است که:
دلیل پیدایش:
- عدم توجه به تعداد پاس ها
- عدم مهارت اپراتور
3: بریدگی در پاس پرکننده ( Cap Undercut – External Undercut)
تعریف عیب :
بریدگی در فلز پایه در کنار لبه بالایی ( پاس پرکننده ) و در کنار سطح جوش
دلایل پیدایش:
- استفاده از آمپراژ بالا
- زاویه نادرست الکترود
- نا مناسب بودن آماده سازی درز اتصال
- جوشکاری با سرعت بالا
- طول قوس نامناسب ( عدم مهارت جوشکار )
4: حفره های پراکنده (Scattered Porosity)
تعریف عیب :
این حفره ها در نتیجه به دام افتادن گاز در فلز منجمد شده ایجاد می شود و بصورت پراکنده می باشد.
دلایل پیدایش :
- طول قوس بلند
- آمپراژ بالا
- تنظیم نا صحیح جریان گاز محافظ
- سرعت جوشکاری بالا
- آلوده بودن ناحیه جوشکاری به روغن ، گریس ، رنگ و …
- مرطوب بودن الکترود یا فاسد شدن رو پوش
5: حفره های کرمی شکل (Wormhole Porosity)
تعریف عیب :
گاهی اوقات حفره های گازی بصورت کشیده و کرمی شکل در می آیند که دلیل آن تلاش گاز محبوس شده برای خارج شدن از فلز مذاب است که طی چند مرحله و بطور پیوسته در فلز منجمد شده بدام می افتد.
دلایل پیدایش :
- طول قوس بلند
- آمپراژ بالا
- تنظیم نا صحیح جریان گاز محافظ
- سرعت جوشکاری بالا
- آلوده بودن ناحیه جوشکاری به روغن ، گریس ، رنگ و …
- مرطوب بودن الکترود یا فاسد شدن روپوش الکترود
6: حفره های خوشه ای (Cluster Porosity)
تعریف عیب :
حفره های خوشه ای بدلیل مرطوب بودن الکترود ایجاد می شود. رطوبت موجود، طی فرآیند جوشکاری تبدیل به گاز شده و در فلز جوش منجمد گردیده و محبوس می شوند.
دلایل پیدایش :
- طول قوس بلند
- آمپراژ بالا
- تنظیم نا صحیح جریان گاز محافظ
- سرعت جوشکاری بالا
- آلوده بودن ناحیه جوشکاری به روغن ، گریس ، رنگ و …
- مرطوب بودن الکترود یا فاسد شدن روپوش
7: ترک های طولی (Longitudinal Crack)
تعریف عیب :
بطور کلی ترک ها به دو نوع سرد و گرم تقسیم می شوند و دلایل گوناگونی از قبیل تنش های انقباضی، ساختار متالورژیکی، روش جوشکاری و … باعث ایجاد ترک می شود.
دلایل پیدایش:
- عدم رعایت مسایل مربوط به پیشگرم و پسگرم و دمای بین پاسی
- مرطوب بودن الکترود یا عدم استفاده از الکترود نامناسب
- بیشتر بودن نسبت نفوذ به پهنای جوش ( طراحی نادرست اتصال )
- جوشکاری در شرایط قطعه فیکس
- سرعت سرد شدن سریع بعد از جوشکاری
8: ترک های عرضی (Transverse Crack)
تعریف عیب:
بطور کلی ترک ها به دو نوع سرد و گرم تقسیم می شوند و دلایل گوناگونی از قبیل تنشه ای انقباضی، ساختار متالورژیکی، روش جوشکاری و … باعث ایجاد ترک می شود.
دلایل پیدایش:
- عدم رعایت مسایل مربوط به پیشگرم و پسگرم و دمای بین پاسی
- مرطوب بودن الکترود یا عدم استفاده از الکترود نامناسب
- بیشتر بودن نسبت نفوذ به پهنای جوش(طراحی نادرست اتصال)
- جوشکاری در شرایط قطعه فیکس
- سرعت سرد شدن سریع بعد از جوشکاری
9: عدم مطابقت – بالا و پایین بودن (Hi Lo – Offset or Mismatch)
تعریف عیب :
این عیب مربوط به وضعیت قرار گرفتن دو قطعه در کنار هم می باشد و زمانی اتفاق می افتد که دو قطعه جوش شونده نسبت به هم در یک امتداد قرار نگرفته باشند.
دلایل پیدایش:
- مونتاژ ناصحیح
- عدم آماده سازی صحیح درز جوشکاری
- عدم رعایت روش های کنترل اعوجاج در جوشکاری
10: ناخالصی سرباره ای (Slag Inclusion)
تعریف عیب:
معمولا نا خالصی های غیر فلزی در فلز منجمد شده محبوس گردیده و در پاسهای مختلف جوش باقی می مانند.
دلایل پیدایش:
- عدم تمیز کاری مناسب بین پاسی
- بریدگی و سوختگی در پاس های میانی یا پاس ریشه
- عدم مهارت جوشکار
11: نفوذ ناکافی (Incomplete Penetration (IP) Or Lack Of Penetration (LOP)
تعریف عیب :
این عیب زمانی که فلز جوش نتواند بطور کامل در درز جوش نفوذ نماید پدید می آید. این عیب یکی از مخرب ترین عیوب جوش می باشد. LOP سبب می شود تا تنشهای موضعی ایجاد گشته و باعث ایجاد ترک گردد.
دلایل پیدایش:
- پایین بودن جریان
- کوچک بودن شکافت ریشه
- بزرگ بودن پیشانی شکاف
- عدم مهارت جوشکار
12: نا خالصی های تنگستن (Tungsten Inclusion)
تعریف عیب :
بطور کلی ناخالصی های تنگستن مخصوص روش جوشکاری TIG می باشد. این عیب اغلب در جوشکاری آلومینیوم و فولاد های زنگ نزن توسط روش نا مناسب جوش TIG ایجاد می شود. قابل ذکر است که پروسه TIG جوشی بسیار تمیز و همگن تولید کرده و بازرسی جوش هایی که با این روش جوشکاری شده اند بسیار ساده می باشد.
دلایل پیدایش:
- آلودگی مفتول تنگستنی و عدم تمیزکاری به موقع آن
13: سوختگی (Burn-Through)
تعریف عیب :
عیب سوختگی در نتیجه بالا رفتن حرارت در زمان جوشکاری و سوختن فلز جوش در پاس ریشه می شود. این سوختگی باعث ایجاد یک سری فرو رفتگی بصورت نا پیوسته در طول خط جوش ( پاس ریشه ) می گردد.
دلایل پیدایش:
- استفاده از شدت جریان بالا
- عدم مهارت جوشکار
- بزرگ بودن شکافت ریشه
- استفاده از الکترود با قطر نا مناسب
14: برآمدگی در پاس پرکننده (Excess Weld Reinforcement )
تعریف عیب :
زمانی اتفاق می افتد که ارتفاع گرده جوش بیشتر از مقادیر تعیین شده در دستورالعمل ها باشد.
دلایل پیدایش:
- سرعت کم جوشکاری یا استفاده از آمپراژ کم
- عدم توجه به تعداد پاس ها در جوشکاری چند پاسه
ضرورت اجرای جوشکاری با نظارت متخصص و تیم فنی مجرب
ضرورت اجرای جوشکاری با نظارت متخصص و تیم فنی به دلیل حساسیت بالای فرآیند کنترل عیوب جوشکاری و تاثیر مستقیم آن بر کیفیت و استحکام سازه های فلزی بسیار مهم است. حضور مهندسان و کارشناسان جوش باعث می شود انتخاب متریال، نوع الکترود، روش جوش و پارامتر های عملیاتی به صورت کاملا علمی و استاندارد انجام شود. نظارت فنی دقیق از ایجاد عیوبی مانند ترک، تخلخل، نفوذ ناقص و اعوجاج جلوگیری میکند و کیفیت نهایی اتصال را تضمین می کند.
تیم های فنی آذر فرایند با تجربه چندین ساله خود می توانند شرایط محیطی، دمای کار، آماده سازی سطوح و تکنیک های صحیح جوشکاری را کنترل و مدیریت کنند تا عیوب جوشکاری صفر شود. در پروژه های صنعتی، نفت و گاز، سازه های سنگین و خطوط تولید، نبود نظارت تخصصی می تواند به خسارت های گسترده مالی و ایمنی منجر شود. اجرای جوشکاری با نظارت متخصص بهترین راه برای دستیابی به اتصالات مقاوم، ایمن و سازگار با استاندارد های بین المللی است.
آذر فرایند مجری سیستم های انرژی و تأسیسات صنعتی
دیدگاه های خود را راجب مطالب برای ما ارسال کنید.